Wikiwonder

Wat moet ik zonder Wikipedia; het is zo gemakkelijk om even snel iets op te zoeken. Wat me opvalt bij Wikipedia, en ook bij de andere Web2.0-tools, is dat ze zo ontzettend democratisch zijn: gemakkelijk in gebruik en voor iedereen toegankelijk! Het mooie van wikipedia vind ik dat iedereen zich kan registreren en mee kan werken aan een steeds completere online encyclopdie. Wikipedia staat nog nog steeds bloot aan forse kritiek, vooral uit academische hoek: het zou niet ´wetenschappelijk´ genoeg zijn, niet compleet genoeg, iedereen (ook niet-wetenschappers of academici) kan een bijdrage leveren, de informatie zou niet juist genoeg zijn, er staan vaak geen noten of literatuurverwijzingen bij etc. Mischien is deze kritiek niet helemaal onterecht, maar ik denk dat we op deze manier met zijn allen een steeds betere en volediger encyclopedie krijgen. Wat de dames en heren academici ook een doorn in het oog is, is dat er geen auteursvermeling staat bij de lemma´s. Er zijn dan ook soortgelijke wiki´s opgericht alleen voor en door wetenschappers om de kwaliteit van de inhoud te waarborgen zoals scholarpedia met daarbij een duidelijke vermelding van naam en titels. Ik moet daar niet smalend over doen, ik heb als academicus soms ook nog diezelfde ´ivorentoren-houding´... Toch denk ik dat het verspilde moeite is, mensen willen zo snel en eenvoudig mogelijk een antwoord op hun vragen, en de eerste treffers die bovenkomen zijn van Wikipedia en niet van scholarpedia. Hoe luidt dat spreekwoord ook al weer...´If you can´t beat them, join them´!

Ik ben een wikifan, helemaal sinds ik als coordinator het genealogische wikiproject Geboren in 1809 heb begeleid. Een wiki werkt! Zo´n 60 deelnemers hebben van januari tot juli 2009 de levens uitgezocht van de 338 kinderen die in 1809 in Tilburg het levenslicht zagen. Alle deelnemers kregen een aantal namen van borelingen om te onderzoeken en alle gevonden informatie konden ze invoeren in de wiki onder de desbetreffende naam van de boreling. En langzaam maar zeker werd de hele wiki gevuld: met tekst, akten, foto´s, links. Hele familiegeschiedenissen verschenen er in de wiki!
Geboren in 1809 is (nog) geen open wiki: alleen ikzelf en de deelnemers kunnen tekst en afbeeldingen bijvoegen of weghalen. In tegenstelling tot Wikipedia is het niet anoniem: iedereen heeft een eigen deelnemerspagina en de meesten hebben hun naam onder aan het lemma gezet. Het was ook niet de bedoeling dat deelnemers in de pagina´s van elkaars ´borelingen´ gingen werken. Dat is ook de enige keer dat er irritatie onstond; als er iemand in andermans lemma had zitten werken. En dat werd niet geaccepteerd (itt Wikipedia): de deelnemers identificeerden zich met ´hun´ borelingen. Zoals een van de deelnemers het zo mooi vertelde: `het voelt als familie, en van elkaars familie blijf je af!´ Het wikiconcept: samen werken aan een document vind ik erg goed! Door alle toevoegingen wordt het gewoon steeds beter, wat overigens niet wil zeggen dat er soms geen fouten insluipen. Bovendien was het een prachtig project dat gedragen werd door het enthousiasme en de gedrevenheid van de deelnemers.

Ik denk dat een wiki, of Wikipedia, een goede manier is voor een archefdienst om zich te profileren naar buiten toe. Regionaal Archief Tilburg heeft de Geboren in 1809-wiki, het Regionaal Archief Nijmegen heeft ook een prachtige wiki die mij als 4daagsefanaat erg aanspreekt: de vierdaagsewiki. Er moet nog een hoop aan gedaan worden, maar het blijft een fantastisch concept. Overigens vind ik niet dat elke archiefdienst zelf allemaal Wiki´s aan moet maken. Nee, het archief kan ook zelf op Wikipedia gaan: we kunnen bijvoorbeeld een lemma aanmaken (of informatie toevoegen) over Willem II, Coba Pulskens of Miet van Puyenbroek en dan linken naar de website voor meer informatie. Zoals ik al eerder zei: wij moeten naar buiten treden, een open houding aannemen ook met betrekking tot wikipedia. Want, wetenschappelijk of niet....(bijna)iedereen werkt met wikipedia!